نظریه سیستم ها
سیستم مجموعه ای از اجزای به هم پیوسته است که برای هدف مشترک فعالیت می کنند هدف یک سیستم عبارت است از ایجاد بدیلهای تعمیم یافته ، و روشی برای تعمیم رفتار و کارکرد سیستم ها و مرتب کردن نظریه های تعمیم یافته در این خصوص .
اهداف سیستم شامل : 1- رساندن اطلاعات صحیحی در زمان و هزینه مناسب 2-بالا بردن ضریب اطمینان تصمیم گیری ها 3- بالابردن ظرفیت پردازش کارها 4-بالا بردن سود 5- افزایش بهره وری و کاهش هزینه ها
هر سیستم از مجموعه ای از خرده سیستم ها تشکیل شده است که ضمن فعالیت در یک فراگرد مستمر «تبدیل ورودی به خروجی » با محیط خود در تعامل است . محیط خارجی و حفظ ارتباط با آن اهمیت زیادی دارد زیرا هم منشاء تامین ورودی و هم مصرف کننده بازده های خروجی سیستم است واکنش محیط به خروجی سیستم نیز از طریق فرآیند بازخورد مجدداً به درون سیستم وارد می شود . بر اساس این نظریه سیستم را باید به منزله یک کل سازمان یافته در نظر گرفت که از تحلیل داده ها برای حل مسائل و اتخاذ تصمیم استفاده می کند و به تخصیص اقتدار آمیز ارزش ها می پردازد . هر سیستم حاصل به هم پیوستن نقشهاست نه تجمع افراد . مفاهیمی چون مرزبندی نظام ، کارکرد ، ساختار و ساختار پویش ، وابستگی حساسیت و آسیب پذیری متقابل و همگرایی و واگرایی ، از جمله مفاهیمی هستند که موجب تمایز نظام ها از یکدیگر می شوند .
مفروضه های نظریه سیستم ها
اگر چه این دیدگاه در قالب رهیافت پوزیتویستی ارائه شده است حاوی این مفروضه است که هر نظام معطوف به یک غایت و هدف است که این غایت و هدف به کارکرد تبدیل می شود .
بررسی دیدگاه هستی شناسانه نظریه سیستم ها :
بررسی دیدگاه فلسفی نظریه سیستم ها :
از لحاظ فلسفی این بینش ماهیتی سکیولاریستی دارد که به اصالت ذات معتقد است و برای گوهر وجود اصالتی قائل نیست که این امر زمینه ساز تاکید این نظریه پردازان بر ماهیت عینی و کمی و انضمامی پدیده های هستی می شود .
بررسی دیدگاه شناخت شناختی نظریه سیستم ها :
از دیدگاه شناختی ، این نظریه رویکردی عملگرا و معطوف به سیستم است که در حوزه نگرش پوزیتویستی و علم شناسی اثبات گرا و مکتب مدرنیته قرار گرفته که به نفی حقیقت یابی توسط عقل ابزاری می پردازد و انسان تقدیر پذیر را به انسان تقدیر ساز تبدیل می کند .
بررسی دیدگاه روش شناسانه نظریه سیستم ها :
از لحاظ روشی ، دو نوع تمثیل مکانیستی و ارگانیستی در نظریه سیستم ها مطرح می شود و در آن هم اصالت فرد و هم اصالت نهاد در نظر گرفته می شود .
بررسی دیدگاه ارزشی نظریه سیستم ها :
از لحاظ ارزشی ، این دیدگاه عمدتاً هدفی خنثی و تئوریک دارد و مفاهیمی چون تعادل و یا عدم تعادل از مهمترین ارزش های این دیدگاه هستند و این دیدگاه معتقد به جدایی دانش از ازرش بوده و «کارکرد » نشان دهنده تمایل نظریه پردازان بر حفظ بی ارزشی می باشد .
نقد به نظریه سیستم ها :
تناقضات تفكر سيستمي از ديدگاه سادوسكي :
1-دور وجود دارد چون شناخت سيستم وابسته به سيستم بزرگتر است ، و از خود سيستم هم بايد شناخت كافي وجود داشته باشد .
2-تناقض كليت : هم بايد به اجزايي تقسيم شود كه كليت بر آن حاكم است هم كليت سيستم ملاك است ، كل با اجزا تعريف ميشود و اجزا در سايه كل معنا پيدا ميكنند.
3-تناقض روش شناختي : ساخت توصيف يك سيستم خاص منوط به ساخت روش شناسي پژوهش سيستمهاست و بالعكس .