نظریه جان مریل :
جان مریل استاد دانشگاه میسوری آمریکا در رشته ارتباطات , کتابی تحت عنوان مقتضیات آزادی , فلسفه ی خود مختاری روزنامه نگاران منتسر کرد .
وی از جمله کسانی بود که خیلی عمیق روی مسئله ارتباط جمعی کار کرد و اعتقاد داشت تقسیم بندی دوگانه ای که لوینشتاین مطرح می کند را داریم ولی خود نظریه ای را مطرح نمود که بر دو وجه استوار است ونظریه رالف لوینشتاین
محقق و پژوهشگر آمریکایی , کتابی تحت عنوان ( رسانه ها , پیام ها و انسانها ) نوشته است که 4 نظریه ی قبلی را زیر سئوال برده است و خود دو نظریه زیر را مطرح نموده است :
الف- مالکیت رسانه ها :
بطور کلی سه نوع مالکیت دررسانه های جهان داریم , که عبارتند از :
با افول نظریه تزریق سوزنی دیدگاه جدیدی ظهور یافت که از آن به نظریه کاشت تعبیر می شود. مطابق این نظریه، تلویزیون برداشت مخاطب از حقایق اجتماعی را شکل می دهد.
نظریه کاشت درجریان تحقیق درباره شاخص های فرهنگی و تحلیل محتوای برنامه های تلویزیون توسط جورج گربنر و همکارانش در سال 1969 تولد یافت.
درآن زمان سئوال این بود که آیا تلویزیون بر عقاید بینندگان درباره ماهیت و کیفیت دنیا اثر می گذارد و این تاثیر چگونه است؟
مارشال مک لوهان : پیامبر و نیوتون عصرجدید
مک لوهان ازمشهورترین پیروان نظریات دیوید رایزمن است. او کانادایی است و پس از پایان تحصیلات مهندسی به ادبیات عصر الیزابت علاقمندی نشان داد .و رساله دکتری خود را در این زمینه نوشت . امروزه او را به عنوان پیشگویی فرزانه می شناسند . هر چند نظریات وی خالی از نظریه پردازیهای پندارگرانه نیست و با نظرات موافق و مخالف بسیاری روبروست .
نظریات مطالعات فرهنگی
در این نظریات جایگاه خاصی برای عنصر فرهنگ در نظر گرفته می شود، به عبارت دیگر مثل نظریات مارکسیسم کلاسیک بر اقتصاد صرف تاکید نمی شود بلکه در این مجموعه نظریات کسانی مثل گرامشی ، لویی آلتوسر ، روژه گادوری هریک به نوعی عامل فرهنگی را موثرتر از اقتصاد می دانند.از دیدگاه مک کوئیل ، این نظریه بیش از آن که به عوامل تعیین کننده ساختاری و اقتصادی جهان بینی که گرایش به طبقه دارد ، نظر داشته باشد ، به خود جهان بینی نظر دارد.تفاوت آن با مارکسیسم کلاسیک و رویکرد اقتصاد سیاسی در این نکته است که این نظریه برای جهان بینی در مقایسه با زیر ساخت اقتصادی ، استقلال به مراتب بیشتری قایل است.
نظریه وابستگی مخاطبان ( (dependent audience
مخاطب در این نظریه منفعل است،چون معتقد به یک رابطه سه گانه بین رسانه ، جامعه و مخاطب است.مخاطب عصر حاضر به خاطر وجود دو نیاز به رسانه وابسته است :
1- نیاز به بهداشت اطلاعات (اطلاع از تحولات جامعه نوین و مدرن شهری )
2- نیاز به ندانستن و گریز از واقعیت (برنامه های طنز در اوقات فراغت )
نظریه برجسته سازی (agenda-setting) :
این نظریه (1970) می گوید رسانه ها در انتقال پیام ها نوعی اولویت یا برجسته سازی به وجود می آورند.این نظریه باز هم تاثیرات رسانه ها را درحوزه رفتار محدود می کند.اما با برجسته ساختن برخی از موضوعات می توانند بر اطلاعات مردم تاثیر بگذارند.به عبارتی ، رسانه ها گرچه نمی توانند تعیین کنند که مخاطبان چطور بیندیشند اما می توانند تعیین کنند که درباره چه بیندیشند .
نظريه تزريقي :
نظريه اي است كه هنوز هم در دنيا مورد استفاده است و آمريكا يي ها در مقاطع تاريخي مختلف از آن استفاده كردند براي اينكه براي خود يك اجماع جهاني ايجاد كنند مانند جنگ ويتنام .
- گزارش جنگ ويتنام با نگاه ژورناليستي با عنوان نگاه جنگ و ديگر هيچ نوشته خانم اوريانا فالاچي –( براي مطالعه )
نظریه استحکام یا تاثیر نامحدود:
بيل لازارسفلد ، نظريه پرداز معروف آمريكايي است . اين نظريه در مورد انتخابات است نظر او اين است كه راي دهندگان در انتخابات كمتر تحت تاثير رسانه هاي ارتباط جمعي هستند و بيشتر از نظريه هاي درون گروهي الهام مي گيرند
نظریه مشارکت دموکراتیک:
1- هنوز فاقد مشروعیت است . به رسمیت شناخته نشده است ولی مطرح می کند .
- هنوز فاقد مشروعیت است و نهادهای اجرایی خود را نیافته و بعنوان یک نظریه مستقل مورد قبول نیست.
2- آزادی گرایی, جامعه گرایی , داخلی گرایی و مساوات طلب از اصول این نظریه است .
3- بخشی از مضامین این نظریه درنظریه های دیگر مانند نظریه ی رسانه های توسعه وجود دارد .
مک کوئیل معتقد است که کشورهای جدید دارای شرایط جدیدی هستند و باید برای آنها الگوهای جدیدی در نظر گرفته شود و 5 ویژگی را بیان می کند .
1- کشورهای در حال توسعه یک سری ویژگی های خاص دارند .( این نظریه های در دیدگاههای قبلی در نظر گرفته نشده)
2- در این کشورهای از اخبار بد گریزانند و خواهان اخبار مثبت هستند .
3- رسانه ها در خدمت دولتهای جهان سوم هستند .
نوعی وابستگی دارند و به دلیل تیراژکم , سوبسید , آگهی دولتی , دولت نوعی حق دخالت همیشه برای خود حفظ می کند .
4- اصولا رسانه های کشورهای در حال توسعه علیه سلطه خارجی قد برافراشته اند .
5- از خود مختاری و هویت فرهنگی دفاع می کنند .
نظریه ی مسئولیت های اجتماعی:
سرکوب قدرتهای محلی وتمرکز قدرت سیاسی در مرکز .
این نظریه بر اکثر کشورهای جهان حاکم است و در کنار نظریه ی لیبرال توسط پطرسون مطرح شد .
ویژگی های نظریه مسئولیت های اجتماعی :
1- ریشه ی آن به کمیسیون ازادی مطبوعات در آمریکا مربوط می شود .
2- در این نظریه بر مسئولیت اجتماعی روزنامه نگار تاکید می شود و او دارای مسئولیت اجتماعی در جامع می باشد .
نظریه نظام لیبرال :
این نظریه توسط سیبرت مطرح شد .
ویژگی های نظریه نظام لیبرال:
1- حاصل انقلابهای دموکراتیک مشروطه انگلیس انقلاب فرانسه است . دستاوردی که انقلاب کبیر فرانسه به وجود آورد اینبود که شاه دیگر تصمیم گیرنده نیست و باید پارلمان تصمیم بگیرد .
2- در نظریه ی لیبرال شرایط دوران اقتدار گرایی سپری شده و با ارائه ی تعریفی از آزادی مطبوعات , این آزادی به رسمیت شناخته شده است .باید آزاد باشند تا بتوانند اطلاعات را به مردم برسانند .از این زمان به بعد واژه ی آزادی مطبوعات مطرح شد.
نظریه نظام کمونیستی
این نظریه توسط ویلبر شرام در تکمیل نظریه اقتدارگرا و ادامه دهنده همان مسیرمطرح شد .
ویژگی های نظریه نظام کمونیستی :
1- ادامه طبیعی اقتدارگرایی ( زمان اوج نظریه در دوره استالین بعد از جنگ جهانی دوم می باشد ) , (شرایط سوسیالیستی می گوید که چنین کشوری احتیاج دارد)
2- محصول انقلاب 1917 شوروی و از تفکرات لنین , مارکس , انگلس و استالین الهام گرفته است .این نظریه توسط لنین تئوریزه می شود و توسط استالین کامل و اجرایی می گردد. (طرح تئوری معروف مارکسیسم تاثیر گذار توده ها توسط استالین )
نظریه طرفداری از استبداد (اقتدارگرا) :
این نظریه توسط سیبرت مطرح شد وی همراه با تیم دانشگاهی خود در آمریکا روی این نظریه کار کرد .
ویژگی های نظریه طرفداری از استبداد (اقتدارگرا):
1- روزنامه نگار مقهوراست و تحت سلطه دولت است .
هنر خوب گوش دادن
برگرفته از مقالات دکتر ژاله معارف دوست
همكلامی، یك سكه دورویه است كه یك روی آن گفتن است و روی دیگرش گوش دادن. كارشناسان علوم ارتباطی معتقدند كه گوش دادن اگر مهمتر از گفتن نباشد، قطعا كماهمیتتر از آن نیست .نظریه رایزمن در خصوص ارتباطات جمعی:
دیوید رایزمن در 22 سپتامبر 1909 در شهر فیلادلفیای پنسیلوانیا دیده به جهان گشود و در 10 می 2002 در سن 92 سالگی در شهر بینگهامتون نیویورک از دنیا رفت. رایزمن یک جامعهشناس، وکیل و مربی بود، او پس از فارغالتحصیلی از دانشکده حقوق دانشگاه هاروارد در سال 1935 به استخدام دیوان عالی عدالت لوئیس براندیس درآمد. وی همچنین در مدرسه حقوق دانشگاه بوفالو به تدریس پرداخت.[1]
در سال 1949، رایزمن برای پیوستن به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه شیکاگو دعوت شد. مهمترین کتاب رایزمن، انبوه تنها (Lonely Crowd)، یک سال بعد در سال 1950 منتشر شد و تبدیل به پرفروشترین کتاب سال شد. او نزدیک به بیست سال، به تدریس درس شخصیت آمریکایی و ساختار اجتماعی (American Character and Social Structure) پرداخت.